Thema_03_Restverwerkers

Als het maar goed ruikt

Wat eten varkens? Alles! Een varken is een echte omnivoor en absoluut niet kieskeurig als het op eten aankomt. Zowel van planten en vruchten als vlees en insecten geniet een varken evenveel. Ook eikels, paddenstoelen, larven en aas zijn allemaal welkom op het menu.

Als het goed ruikt, en dat doet het al snel voor een varken, wordt het verorberd. Het allesetende varken is daarom bij uitstek geschikt om voedselverspilling tegen te gaan.

Scharrelvarken

Vroeger werd het varken daar ook bewust voor ingezet. Bij veel gezinnen scharrelde een varken rond het huis en at er alle restjes op die hij tegenkwam of gevoerd kreeg. Als het varken zwaar genoeg was, werd het geslacht en at het gezin er de hele winter van. Een prachtig, eenvoudig voorbeeld van een gesloten voedselkringloop.

Een niet-koosjer varken in een joodse keuken

Zelfs in Jeruzalem, waar van oudsher een religieus taboe heerst op het eten van varkensvlees, werd het economisch nut van het varken ingezien. Drie Israëlische archeologen ontdekten een vrijwel gaaf skelet van een big dat 2.750 jaar geleden tijdens een aardbeving om het leven kwam. Gevonden in een keuken …

Een niet-koosjer varken op het menu in Jeruzalem? Hoe dat precies zit, lees je in het artikel van het NRC.

Het ultieme kringloopdier

'Het ultieme kringloopdier en bron van gezonde voeding', zo omschrijft ABN AMRO het varken in een uitgebreid rapport over de toekomst van de varkenssector.

'Het varken is een dier dat uitstekend in de beoogde kringlooplandbouw past. Het smult al generaties lang van onze restjes en ons afval. Door het gebruik van deze restproducten alsmede door de hoge efficiëntie van Nederlandse varkenshouders behoort de CO2 voetafdruk van het Nederlandse varken met 3,74 kg CO2 per kg tot te laagste ter wereld. En de bodem is nog niet in zicht. Uit onderzoek blijkt dat een verdere afname van de voetafdruk met dertig procent en meer mogelijk is.'

Zijn alle reststromen geschikt voor varkens?

Varkens eten vrijwel alles, maar nee, niet alles is ook daadwerkelijk geschikt voor ze. Bij Varkenswinkel Oijnk! in Veghel hangen daarom deze slimme blokken aan de muur. Ze laten je in een oogopslag zien welke reststromen uit de levensmiddelenindustrie omgezet worden tot volwaardig varkensvoer.

Welke verschillende reststromen worden hiervoor gebruikt? En welke reststromen zijn wel of juist niet geschikt? Daarnaast wordt in deze varkenswinkel getoond wat we als consument allemaal van het varken kunnen gebruiken.

Varkens voor vliegtuigen

In het bijna twee hectare grote gebied tussen de Polderbaan en de Zwanenburgbaan op Schiphol scharrelen twintig varkens rond. En dat is niet zonder reden. Hun aanwezigheid moet vliegtuigen namelijk beschermen tegen aanvaringen met vogels.

Varkens tegen vogels? Jazeker. De varkens zijn direct na de bietenoogst losgelaten, zodat ze alle oogstresten kunnen opeten vóórdat vogels daartoe de kans krijgen. Hierdoor wordt het gebied onaantrekkelijk voor vogels en is de kans op zogenaamde ‘bird strikes’, waardoor schade aan vliegtuigen kan ontstaan, minimaal.

(Bron: nu.nl)

Cruciale rol in restverwerking

Varkens spelen een cruciale rol spelen binnen een circulair voedselproductiesysteem. Dat blijkt uit onderzoek van vier studenten van de HAS Hogeschool in Den Bosch. Zij rekenden uit dat het dubbele aantal varkens dat op dit moment in Nederland gehouden wordt, gevoed kan worden met rantsoenen gemaakt van reststromen.

In horeca, supermarkten en huishoudens, maar vooral in de voedingsmiddelindustrie komen iedere dag veel overtollige rest- en zijstromen vrij. Verpakkingsfouten, snijresten of andere niet-verkoopbare producten worden vernietigd en verdwijnen uit het voedselproductiesysteem. Zonde en onnodig, want het allesetende varken weet daar prima raad mee. Bovendien voorkomt hergebruik van voedingsstoffen uitputting van de grond, omdat er minder primaire grondstoffen verbouwd hoeven te worden. Een win-win-situatie.

Uniek kringloopvoer

Een varken haalt niet gauw zijn platte neus ergens voor op. Alles wat eetbaar is, gaat er bij hem in als zoete koek. En ook zoete koek zelf is een prima maaltje voor een varken.

Dat weet ook diervoederproducent Nijsen company. Het Limburgse bedrijf zamelt al decennia lang resten uit de voedingsmiddelenindustrie in die anders vergist zouden worden of op de vuilnisbelt belandden. Alle overtollige of afgekeurde reststromen, zoals brood, koek, snoep en vlaai, worden verwerkt tot unieke grondstoffen die de basis vormen voor circulaire varkensvoeders.

Stadstuinvarkens

De stadstuinvarkens van De Herkomst in Amsterdam-Osdorp vormen een ultiem voorbeeld van een gesloten voedselkringloop. De twintig varkens aan de rand van de hoofdstad worden volledig en exclusief gevoed met reststromen van de stad én worden gegeten door de inwoners van diezelfde stad.

De Herkomst haalt reststromen op bij winkels, brouwers, kaasmakers en telers in en rond Amsterdam. Met deze resten worden de twintig varkens op de stadsboerderij gevoed. Na een goed leven, waarin de varkens vrij zijn om hun natuurlijke gedrag te vertonen en ze langzaam groeien, worden de dieren geslacht. Het vlees wordt verkocht aan Amsterdamse particulieren en de lokale horeca. Zo worden afgedankte voedselresten omgezet in smakelijke maaltijden. Geen verspilling meer!

Einde aan de verspilling

De stichting Samen Tegen Voedselverspilling heeft een duidelijk doel voor ogen: de voedselverspilling in Nederland voor 2030 met de helft verminderen. Een groot aantal bedrijven en publieke organisaties in heel Nederland bundelen daartoe hun krachten.

Hoe ze de verspilling willen halveren? Onder andere door een monitoringssysteem op te zetten, tips te geven aan consumenten hoe er thuis minder verspild kan worden, door innovatieve oplossingen te ontwikkelen en door wetgeving voor een circulaire economie te stimuleren.

Samen maken we Nederland verspillingsvrij. Doe je ook mee?